10 Sie

Nagrody i kary

Miejsce akcji – plac zabaw, gromadka dzieci i troskliwe mamy, solidarne w „bezstresowym” wychowaniu. Mówią o metodach opieki nad pociechami, wymieniają poglądy i dobre rady, krytykują i oceniają wszystko to, co nie służy ich dobru, nie szczędząc ( przy okazji) maluchom napomnień i…klapsów.

Ze zdumieniem obserwowałam „kochającą” mamuśkę, która zachęcała swojego rosłego trzylatka, żeby na zaczepkę ze strony starszego chłopca odpowiedział popchnięciem i kopnięciem, okraszonym niewybrednym epitetem. W nagrodę za „społeczną zaradność” otrzymał batonika tak słodkiego, jak matczyna miłość.
Odwiedźcie kilka takich miejsc, a przekonacie się, że to wcale nie żart…

Korci mnie, żeby podjąć ten temat na naszym blogu, więc pozwólcie, że podzielę się kilkoma spostrzeżeniami.
W literaturze psychologicznej i pedagogicznej wiele miejsca zajmuje problem stosowania kar i nagród, opisany nie tylko w opasłych tomach i broszurach, ale także w „cudownych poradnikach”, tak skutecznych, jak etopiryna na bóle, stosowana przez niejaką Goździkową w znanej reklamie.
Zgadzam się w pełni z poglądem, iż bardzo skuteczne w procesie wychowania jest stosowanie pozytywnego wzmacniania. Chcę podkreślić, że pojęcie to obejmuje nie tylko nagrody materialne, ale – przede wszystkim:

  • okazywanie zainteresowania
  • akceptację
  • gesty miłości
  • pochwałę.

To nie mit, to prawda, że więcej zdziałasz cierpliwością i miłością, niż częstym stosowaniem kar.
Uważam, że jeżeli już musisz posłużyć się karą, to rzadko i tylko w ostateczności.
Jest jeszcze jedna, istotna sprawa – siła autorytetu rodziców w systemie kar i nagród. Ten autorytet wzmacnia się wtedy, gdy:

  • postępujesz konsekwentnie
  • nie ma rozbieżności między tym, co mówisz a tym, co robisz
  • ukazujesz dziecku świat różnych wartości
  • poświęcasz mu cenny czas.

Z zaciekawieniem czytam wszystko to, co dotyczy tzw.„mądrej kary”.
Przytoczę kilka „złotych myśli”, także mojego autorstwa:

  • kara powinna być adekwatna do popełnionego czynu, więc nie popadaj w
    skrajności w jej stosowaniu
  • uwagi do dziecka kieruj zwięźle, zrozumiale, dostosowując je do poziomu jego rozwoju
  • nie przypominaj dawnych żalów i pretensji
  • oceniaj sam czyn, a nie dziecko
  • bądź opanowany i przemyśl sposób mówienia do malucha
  • weź pod uwagę fakt, że dopiero uczy się on tego, co dobre i co złe, więc trudno mu zrozumieć czyny naganne
  • bądź konsekwentny, zauważ, że często maluch bada, na ile może sobie pozwolić i dlatego za taki sam czyn musi być taka sama kara, niezależnie od twojego nastroju
  • nie porównuj dzieci i stosuj karę zgodnie z zasadą sprawiedliwości
  • ucz dziecko naprawiania szkody i przepraszania za nią.

Ważne wiadomości w sprawie „mądrej nagrody”!

  • Nagradzaj wszystkie te zachowania, które chcesz utrwalić.
  • Doceniaj nie tylko to, co dziecku się udało dokonać, ale i też włożony przez nie wysiłek.
  • Unikaj pochwał ” za nic”, nieadekwatnych do czynu.
  • Stosuj umiar, logikę i sprawiedliwość w nagradzaniu.
  • Pamiętaj, że zachętą i pochwalą dodajesz dziecku skrzydeł!

I co najważniejsze – warto jak najczęściej dobrze mówić o dziecku w środowisku, tak, aby to wyraźnie usłyszało!

A teraz… ciekawe, co dzieje się na placu zabaw, prawda?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *